JAK TO JEST U DENTYSTY

- Jaka jest sylwetka dobrego dentysty?

Danuta Sorochan–Olszak*: Dobry dentysta jest skrupulatną i dokładną osobą, która nieustannie się dokształca. Bardzo ważny jest dobry kontakt z pacjentem. Do każdego trzeba podchodzić indywidualnie, z dużą gracją i cierpliwością. Musi umieć też nie ugrząźć w masie biurokracji.

- Jak to w końcu jest? Mamy dentystów czy stomatologów?
Od momentu naszego wejścia do Unii Europejskiej zmieniono nazewnictwo z „lekarza stomatologa" na „lekarza dentystę", tłumacząc się ujednolicaniem nazw zawodów w całej zjednoczonej Europie. Na szczęście pozostawiono nam tytuł lekarza. Na Zachodzie dentysta takiego tytułu nie posiada. Formalnie jesteśmy lekarzami dentystami, ale można jeszcze spotkać gdzieniegdzie i starą nazwę „stomatologa".

- To czym się różni polska stomatologia od zagranicznej?
Polscy stomatolodzy w porównaniu do zachodnich dentystów posiadają nieco więcej uprawnień, np. dentyści z niektórych krajów UE nie mogą wykonywać zabiegów chirurgicznych i wystawiają jedynie skierowania do chirurga ogólnego.

- Na czym polega praca dentysty?
Lekarz dentysta leczy całą jamę ustną: zęby, śluzówkę, język, policzki, wargi (tkanki miękkie) i węzły chłonne, staw skroniowo – żuchwowy, śliniaki... Co istotne: to nie tylko zęby. Zwykle wizyta u dentysty kojarzy nam się z leczeniem bądź, co gorsza, z wyrywaniem zębów, ale leczenie jamy ustnej nie ogranicza się tylko do naszego uzębienia.

- Jak zmieniły się gabinety stomatologiczne w przeciągu kilkudziesięciu lat?
To jest pytanie na osobną, opasłą książkę. Dosłownie: wszystko zmieniło się tak, jak całe środowisko, kraj i nawet cywilizacja. Jeszcze dziesięć lat temu żyliśmy w innej epoce stomatologii.

- A co się zmieniło w leczeniu zębów?
Wszystko zostało wręcz wywrócone do góry nogami. Dzisiaj są zupełnie inne, nowocześniejsze i lepsze metody, materiały, sprzęt i zakres wiedzy. Można o tym również napisać książkę.

- Co jest ważne w zawodzie lekarza dentysty?
Trzeba posiadać wiedzę, którą się systematycznie pogłębia nie tylko z tytułu nałożonych na nas obowiązków, i być kompetentnym, sumiennym i rzetelnym w wykonywaniu tego zawodu. Równie ważne są odpowiedzialność i szacunek wobec pacjenta/ ów, a także, co szczególnie istotne wobec innych dentystów. Najlepiej jeśli dentysta naprawdę kocha to, co robi, a wtedy z każdym problemem sobie poradzi.

- Dalej wyrywacie zęby obcęgami rodem z warsztatu samochodowego?
(śmiech) Nie używamy młotka. Aż tak źle chyba nie jest. Zresztą zamiast młotka stosujemy bardziej humanitarne metody znieczulenia. Igła! A teraz poważnie: narzędzia chirurgiczne są bardzo specjalistyczne i mają różne kształty i funkcje. Jedne służą do usuwania korzeni, inne do ekstrakcji zębów mlecznych czy stałych. Wszystkie są bardzo drogie. Ich ceny sięgają do 1100 złotych za sztukę, a w gabinecie potrzeba ich co najmniej kilkadziesiąt! Zaś znieczulenie staje się już standardem, dzięki któremu pacjent nie musi boleśnie przeżywać wizyty u dentysty.

- Po co i jak często trzeba odwiedzać dentystę?
Wizyty kontrolne każdy z nas powinien mieć przynajmniej raz na pół roku, ale najpierw jest koniecznością wyleczyć wszystkie zęby i uzupełnić braki zębowe (jeśli zależy nam w ogóle na zębach).

- Jak dbać o swoje zęby?
Najważniejsza jest prawidłowa higiena jamy ustnej: co najmniej trzy razy dziennie trzeba szczotkować zęby przez co najmniej pięć minut metodą wymiatania, dwa razy dziennie nitkować wszystkie przestrzenie zębowe, stosować płyny do płukania jamy ustnej i dobre pasty do zębów. Oczywiście dochodzą do tego częste wizyty kontrolne w gabinecie stomatologicznym. Dentyści cały czas to powtarzają i będą to do skutku powtarzać jak mantrę.

- Które pasty do zębów i płyny do płukania jamy ustnej warto używać?
Każdą pastę do zębów, która jest z fluorem. Natomiast dobre płyny do ust zawierają chlorheksydynę. Aczkolwiek tak naprawdę najważniejsze są: sposób i czas szczotkowania.

- Czy są jakieś programy profilaktyki zębów i czy odnoszą sukcesy?
Takich programów jest wiele, np. fluorkowanie zębów u pięcio–, sześciolatków w przedszkolach czy lakierowanie pierwszych zębów trzonowych u siedmiolatków.

- Jak się ma higiena jamy ustnej do higieny uzębienia?
Należy pamiętać, że czyszczenie zębów powinno łączyć się ze szczotkowaniem języka i płukaniem jamy ustnej odpowiednimi płynami.

- Kto najlepiej dba o swoje zęby, a kto najgorzej?
Nie ma takich podziałów, gdyż nie zależy to ani od wieku, ani od wykształcenia, ani od płci.

- Jacy są pacjenci? Czy się boją? Jak reagują?
Pacjenci są naprawdę różni. Jedni się boją, inni nie, ale w gabinecie widać cały przekrój społeczeństwa. Jacy ludzie, tacy pacjenci.

- Jak ludzie podchodzą do swoich zębów?
Jednym zależy na tym, aby były ładne, białe i zdrowe i ci leczą. A innym w ogóle nie zależy.

- Z jakimi problemami najczęściej spotyka się dentysta?
Najczęstszym schorzeniem jest próchnica, która powoduje stany zapalne miazgi. Kończy się to ekstrakcją zęba. Bardzo dużą bolączką jest zła higiena jamy ustnej, poprzez nieusuwanie kamienia nazębnego i osadu. Kamień nazębny i osad prowadzą do stanów zapalnych śluzówki i parodontozy.

- Jak dzisiaj wygląda wizyta u dentysty i ile  średnio może trwać?
Najpierw lekarz przeprowadza wywiad lekarski, a następnie przeprowadza zabieg. W stomatologii zachowawczej opracowuje ubytek i zakłada wypełnienie. W zależności od zabiegu i potrzeb może znieczulić pacjenta. W leczeniu endodontycznym, czyli kanałowym, zaleca się leczyć pod mikroskopem, dzięki czemu leczenie to jest dokładniejsze i daje większy procent prawidłowego wyleczenia.

- A jak wygląda wyrywanie zęba?
Najpierw podaje się znieczulenie nasiękowe lub przewodowe z dwóch stron. Następnie dźwignią przerywa się więzadła zębowo – zębodołowe (tj. te więzadła, które utrzymują ząb w zębodole). Po przerwaniu więzadeł odpowiednimi kleszczami i precyzyjnymi ruchami (prawo – lewo – dół) trzeba rozruszać ząb i go wyjąć. Na koniec zakłada się opatrunek chirurgiczny. I nic pacjenta nie boli!

- Jakie zabiegi są najtrudniejsze?
Dość trudnymi zabiegami są chirurgiczne, np. usunięcie zatrzymanego zęba, torbieli, guzów czy leczenie nowotworów w jamie ustnej. Tak naprawdę jednak wszystko zależy od przypadku i nie ma typowych zabiegów. Czasami proste leczenie staje się trudnym. U jednej osoby np. wyrwanie ósemki trwa 10 min., a u drugiej – nawet 45 min. Pacjentów, z którymi jest utrudniony kontakt, najlepiej leczy się w znieczuleniu ogólnym (np. dzieci autystyczne).

- Jak faktycznie wygląda sytuacja finansowa dentysty z własnym gabinetem?
Aby uruchomić własny gabinet dentysta potrzebuje co najmniej około trzysta tysięcy złotych i „mieć" pacjentów, aby móc go utrzymać. Miesięczny koszt utrzymania gabinetu balansuje w granicach dziesięciu tysięcy złotych. Resztki, które zostaną, są dochodem dentysty.

- Jak wygląda sytuacja na rynku pracy dla dentystów?
Aktualnie absolwent akademii medycznej jest w bardzo trudnej sytuacji na rynku pracy. Coraz częściej wielu lekarzy dentystów rejestruje się po prostu w biurze pośrednictwa pracy.

- Z kim musi współpracować dentysta?
Koniecznością jest współpraca z asystentką dentystyczną, technikiem radiologii i technikiem dentystycznym. Dentysta wszystkiego sam przecież nie zrobi.

- A jaką rolę odgrywają dzisiaj w pracy komputer i telefon?
Niebagatelną. W dobie komputeryzacji i cyfryzacji to jest podstawowe narzędzie do choćby prowadzenia ewidencji pacjentów czy układania kalendarza wizyt dentystycznych (można umawiać się na wizyty telefonicznie lub mailowo).

- Czy istnieje jakiś kamień filozoficzny dla dentystów? A jeśli tak, to co nim jest?
(śmiech) Żeby z komórek macierzystych wyhodować zęby i je przeszczepić do organizmu!

*Danuta Sorochan–Olszak, lekarz stomatolog chirurgii stomatologicznej od trzydziestu lat prowadzi praktykę stomatologiczną w Zielonej Górze, absolwentka Pomorskiej Akademii Medycznej, przez 10 lat była prezesem Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego O/Zielona Góra, odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi, jest członkiem Okręgowej Izby Lekarskiej O/Zielona Góra.